F1 Hybrid คืออะไร
F1 คือเมล็ดพันธุ์ลูกผสมชั่วที่หนึ่ง เกิดจากการผสมพ่อแม่พันธุ์ที่คัดเลือกมาแล้ว ข้อดีคือต้นมีความสม่ำเสมอสูง ทั้งขนาดผล อายุเก็บเกี่ยว และความต้านทานโรค ทำให้วางแผนเก็บเกี่ยวและขายได้แม่นยำ
ข้อควรรู้: ไม่ควรเก็บเมล็ดจากผล F1 ไปปลูกต่อ เพราะรุ่นลูก (F2) จะกลายพันธุ์ ขนาดและคุณภาพผลจะไม่สม่ำเสมออีกต่อไป
บริกซ์ (Brix) — ตัววัดความหวาน
บริกซ์คือหน่วยวัดปริมาณของแข็งที่ละลายน้ำได้ ซึ่งส่วนใหญ่คือน้ำตาล วัดด้วยเครื่องรีแฟรกโตมิเตอร์ ยิ่งค่าสูงยิ่งหวาน
- แตงโมทั่วไปที่ตลาดรับได้ มักอยู่ราว 11–13 บริกซ์
- เมล่อน/แคนตาลูปคุณภาพส่งออก มักต้องการ 13 บริกซ์ขึ้นไป
ค่าที่พิมพ์บนซองคือศักยภาพของพันธุ์ จะทำได้จริงหรือไม่ขึ้นกับดิน น้ำ ปุ๋ย และการงดน้ำช่วงก่อนเก็บเกี่ยว
DAS กับ DAT ต่างกันอย่างไร
สองคำนี้สับสนกันบ่อยที่สุด และนับผิดทีเดียวคลาดเคลื่อนได้เป็นสัปดาห์
- DAS (Days After Sowing) = นับจากวันหยอดเมล็ด
- DAT (Days After Transplanting) = นับจากวันย้ายกล้าลงแปลง
ตัวอย่างจากซองของเรา: แตงโมทองไทย TT 222 ระบุ 55–58 วันหลังหยอดเมล็ด ส่วนพริกไทยไหม TT 089 ระบุ 70–80 วันหลังย้ายกล้า ซึ่งถ้ารวมช่วงเพาะกล้าอีกราว 25–30 วัน อายุจริงตั้งแต่หยอดเมล็ดจะยาวกว่านั้นพอสมควร
ความยาว/น้ำหนักผล — ใช้เลือกตลาด
ตัวเลขนี้ช่วยเลือกพันธุ์ให้ตรงกับผู้ซื้อ เช่น แตงโมผลใหญ่ 6–8 กก. เหมาะกับตลาดค้าส่งและผ่าขาย ส่วนผล 3–5 กก. ขายปลีกและครัวเรือนขนาดเล็กได้ง่ายกว่า เช่นเดียวกับแตงกวา ผลยาว 20–22 ซม. กับ 15–18 ซม. ก็มีกลุ่มลูกค้าต่างกัน
สรุป
ก่อนสั่งเมล็ดพันธุ์ ให้ดู 4 อย่างนี้เสมอ: เป็น F1 หรือไม่, ค่าบริกซ์, อายุเก็บเกี่ยวนับแบบ DAS หรือ DAT, และขนาดผล แล้วเทียบกับรอบปลูกและตลาดที่คุณขายจริง
